Hiện nay, Quốc hội đang lấy ý kiến sửa đổi luật Đất đai. Trong đó, Điều 27 dự thảo luật Đất đai về Quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp và góp vốn bằng quyền sử dụng đất, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất không còn nội dung yêu cầu phải được công chứng hoặc chứng thực.
Điều này làm vai trò, chức năng của việc công chứng trong xã hội bị giảm đi đáng kể, trao đổi về nội dung trên, TS – LS Nguyễn Thị Kim Vinh (Giám đốc Công ty Luật TNHH TNJ, Nguyên Thẩm phán TAND Tối cao) nêu quan điểm: “Công chứng không chỉ là một thủ tục hành chính mà còn là cơ chế phòng ngừa tranh chấp”, cụ thể như sau:
– Thứ nhất, với mỗi giao dịch dân sự về đất đai, Công chứng viên có trách nhiệm kiểm tra năng lực hành vi dân sự của các bên, tính hợp pháp của giấy tờ, ý chí tự nguyện, quyền định đoạt tài sản và cảnh báo rủi ro pháp lý cho người tham gia giao dịch. Nếu bỏ đi yêu cầu công chứng, chứng thực văn bản, giao dịch dễ dẫn đến nguy cơ xuất hiện các hợp đồng giả tạo, giả mạo chữ ký, lừa đảo hoặc giao dịch do người không có quyền định đoạt sẽ gia tăng.
– Thứ hai, văn bản công chứng cũng chính là nguồn chứng cứ có giá trị rất lớn giúp tòa án giải quyết nhanh chóng và hạn chế việc giám định chữ ký, giám định tài liệu, kéo dài thời gian tố tụng.
‍♀️ Luật sư Kim Vinh cũng đặt ra vấn đề “Nếu chỉ dựa vào các dữ liệu đất đai, dữ liệu dân cư đang được đồng bộ thì cơ quan nào sẽ là người chịu trách nhiệm trước những rủi ro cho người dân khi tham gia giao dịch đất đai? Vì theo luật Công chứng, nếu để xảy ra sai sót thì công chứng phải chịu trách nhiệm bồi thường”.